Σε μια κίνηση που θυμίζει περισσότερο μεγαλοεργολάβο όπλων και λιγότερο ηγέτη παγκόσμιας δύναμης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει επικίνδυνα τους τόνους στις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, ο Αμερικανός πρόεδρος απαιτεί την επιβολή ελάχιστου δασμού 15%-20% σε όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ — ένα μέτρο που απειλεί να τινάξει στον αέρα κάθε έννοια “συμμαχικής συνεργασίας”.
Ακόμα και όταν η ΕΕ προσπάθησε να προσφέρει μείωση στους δασμούς αυτοκινήτων, ο Τραμπ παρέμεινε αμετακίνητος, προτιμώντας να διατηρήσει τον υπάρχοντα δασμό 25% για τον κλάδο. Η επιθετική του στάση θυμίζει μάλλον πρακτικές οικονομικού πολέμου παρά διαπραγματεύσεις μεταξύ ισότιμων εταίρων.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς, μετά τις πρόσφατες επαφές του στην Ουάσινγκτον, μετέφερε στους πρέσβεις της ΕΕ την απογοήτευσή του. Οι ανησυχίες πλέον δεν είναι θεωρητικές: αν οι ΗΠΑ επιμείνουν σε μόνιμους δασμούς 15%-20%, η Ευρώπη εξετάζει ήδη μέτρα αντιποίνων, ενώ η επιβολή επιπλέον δασμών 50% σε ευρωπαϊκό χάλυβα και αλουμίνιο έχει ήδη φέρει το κλίμα στα όρια της εμπορικής σύρραξης.
«Δεν θέλουμε εμπορικό πόλεμο», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης, «αλλά δεν ξέρουμε αν οι ΗΠΑ θα μας αφήσουν άλλη επιλογή».
Σχέδιο Τραμπ: Να μετακομίσει η ευρωπαϊκή βιομηχανία στις ΗΠΑ
Κι αν όλα αυτά φαίνονται απλά ως πίεση για καλύτερους όρους; Το σχέδιο Τραμπ είναι πολύ πιο βαθύ και επικίνδυνο. Στόχος του φαίνεται να είναι η διάλυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης, η οποία ήδη πλήττεται από υψηλές τιμές ενέργειας, αυστηρές περιβαλλοντικές ρυθμίσεις και αυξημένο κόστος εργασίας.
Η πρόταση Τραμπ για δασμούς δεν είναι απλώς οικονομική διαπραγμάτευση. Είναι μια οργανωμένη προσπάθεια να μεταφέρει την ευρωπαϊκή βιομηχανία στο αμερικανικό έδαφος, να δημιουργήσει εκεί θέσεις εργασίας — ακόμα κι αν αυτό οδηγήσει την Ευρώπη σε πλήρη οικονομική εξάρτηση από τις ΗΠΑ και σε γεωπολιτική αδυναμία.
Αν ο Τραμπ επιτύχει, θα έχει καταστρέψει κάθε όραμα ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και θα στραγγαλίσει τα σχέδια της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για μια ισχυρή και ανεξάρτητη ΕΕ.
Αυτό που δεν φαίνεται να καταλαβαίνει ο πρώην πρόεδρος είναι πως η βραχυπρόθεσμη ενίσχυση των ΗΠΑ μέσω των δασμών, μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη αποσταθεροποίηση της Ευρώπης — με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.