Μια ιστορική, αλλά και αμφιλεγόμενη, κοινή διακήρυξη υπέγραψαν ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ και ο Πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν, παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, όπως ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος.
Η συμφωνία δεν αποτελεί ακόμη επίσημη συνθήκη ειρήνης, αλλά μια δήλωση πρόθεσης για οριστική παύση όλων των εχθροπραξιών και άνοιγμα νέων διπλωματικών, εμπορικών και ταξιδιωτικών σχέσεων.
Παράλληλα, υπογράφηκαν διμερείς οικονομικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, οι οποίες περιλαμβάνουν το άνοιγμα βασικών οδών μεταφοράς ανάμεσα στο Ερεβάν και το Μπακού, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αμερικανική επιρροή στον Νότιο Καύκασο.
Στην καρδιά της συμφωνίας βρίσκεται ο περιβόητος Διάδρομος Zangezur, που ενώνει το Αζερμπαϊτζάν με την Αυτόνομη Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν μέσω της Αρμενίας, προσφέροντας αμοιβαία οφέλη στις μεταφορές και την περιφερειακή οικονομία.
Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι η Ουάσινγκτον θα χρηματοδοτήσει και θα επιβλέπει την κατασκευή ενός νέου μεγάλου διαδρόμου μεταφοράς, ο οποίος θα ονομαστεί “Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία”. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκρυψε πως ο αμερικανικός έλεγχος στη συγκεκριμένη αρτηρία θα μπορούσε να διαρκέσει… έως και 99 χρόνια!
Βασικά σημεία από τη δήλωση Τραμπ στη σύνοδο κορυφής Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν-ΗΠΑ
Η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν δεσμεύτηκαν να:
Τερματίσουν οριστικά όλες τις μάχες
Σεβαστούν ο ένας την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του άλλου
Αποκαταστήσουν το εμπόριο, τα ταξίδια και τις διπλωματικές σχέσεις
Ο Τραμπ εξέφρασε εμπιστοσύνη στις μελλοντικές σχέσεις των ηγετών, λέγοντας: «Νομίζω ότι θα έχετε μια υπέροχη σχέση… και αν δεν έχετε, τηλεφωνήστε μου».
Η σύνοδος κορυφής έλυσε αυτό που ο Τραμπ αποκάλεσε το «βασικό ζήτημα» που εμποδίζει τις προηγούμενες συνομιλίες:
Συμφωνία για τη «Διαδρομή Τραμπ για τη διεθνή ειρήνη και ευημερία», έναν διαμετακομιστικό διάδρομο που δίνει στο Αζερμπαϊτζάν πλήρη πρόσβαση στο Ναχτσιβάν
Ο Τραμπ τόνισε ότι θα σεβαστεί την κυριαρχία της Αρμενίας
Η Αρμενία συμφώνησε σε αποκλειστική συνεργασία 99 ετών με τις ΗΠΑ για την ανάπτυξη του διαδρόμου, με πιθανή επέκταση
Ο Τραμπ είπε ότι ο διάδρομος θα αποφέρει σημαντικές επενδύσεις στις υποδομές των ΗΠΑ και οικονομικά οφέλη και στις τρεις χώρες
Οι ΗΠΑ θα υπογράψουν επίσης διμερείς συμφωνίες τόσο με την Αρμενία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν για την επέκταση της συνεργασίας σε:
Ενέργεια
Εμπόριο
Τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης (AI)
Μια κίνηση που αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες στην περιοχή και δημιουργεί νέα γεωπολιτικά δεδομένα.