Μια ιστορική στιγμή για τον Νότιο Καύκασο γράφτηκε σήμερα, καθώς η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν και η Δημοκρατία της Αρμενίας υπέγραψαν την πολυαναμενόμενη Συμφωνία Εγκαθίδρυσης Ειρήνης και Διακρατικών Σχέσεων.
Η συμφωνία προβλέπει:
-
Αμοιβαία αναγνώριση των διεθνών συνόρων όπως είχαν καθοριστεί μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
-
Δέσμευση μη διεκδίκησης εδαφών και αποφυγή οποιασδήποτε ενέργειας που θα μπορούσε να πλήξει την εδαφική ακεραιότητα ή την πολιτική ενότητα της άλλης πλευράς.
-
Απαγόρευση χρήσης βίας ή απειλής βίας στις αμοιβαίες σχέσεις.
-
Μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις η μία της άλλης και αποτροπή χρήσης εδαφών τους από τρίτες χώρες για εχθρικές ενέργειες.
-
Άμεση έναρξη διπλωματικών σχέσεων και σύσταση επιτροπών για την οριοθέτηση των συνόρων.
-
Μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης στα σύνορα και αποφυγή στρατιωτικής ανάπτυξης τρίτων δυνάμεων.
-
Καταπολέμηση εξτρεμισμού και τρομοκρατίας σε όλες τις μορφές τους.
-
Διερεύνηση και επιστροφή αγνοουμένων και παραδοχή της σημασίας της ανθρωπιστικής συνεργασίας.
-
Συνεργασία σε οικονομία, μεταφορές, περιβάλλον, πολιτισμό και ανθρωπιστικά θέματα.
Η συμφωνία ορίζει επίσης ότι τυχόν διαφωνίες θα επιλύονται μέσω άμεσων διαπραγματεύσεων και ειρηνικών μέσων, ενώ όλες οι νομικές διαφορές που προϋπήρχαν ακυρώνονται μέσα σε ένα μήνα από την έναρξη ισχύος της.
Το έγγραφο είναι συνταγμένο σε τρεις γλώσσες — Αζερμπαϊτζανικά, Αρμενικά και Αγγλικά — με το αγγλικό κείμενο να υπερισχύει σε περίπτωση διαφορών ερμηνείας.
Η ιστορική αυτή υπογραφή ενδέχεται να αποτελέσει σημείο καμπής για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, βάζοντας τέλος σε δεκαετίες συγκρούσεων και εχθροπραξιών.
Μετάφραση Άρθρων Συμφωνίας Αζερμπαϊτζάν – Αρμενίας
Άρθρο I
Έχοντας επιβεβαιώσει ότι τα σύνορα μεταξύ των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών της πρώην ΕΣΣΔ αποτέλεσαν τα διεθνή σύνορα των αντίστοιχων ανεξάρτητων κρατών και έχουν αναγνωριστεί ως τέτοια από τη διεθνή κοινότητα, τα Μέρη αναγνωρίζουν και θα σέβονται την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα, την απαραβίαστη φύση των διεθνών συνόρων και την πολιτική ανεξαρτησία το ένα του άλλου.
Άρθρο II
Σε πλήρη συμμόρφωση με το Άρθρο I, τα Μέρη επιβεβαιώνουν ότι δεν έχουν εδαφικές διεκδικήσεις το ένα προς το άλλο και δεν θα προβάλλουν τέτοιες διεκδικήσεις στο μέλλον.
Τα Μέρη δεν θα προβαίνουν σε καμία ενέργεια —συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού, της προετοιμασίας, της ενθάρρυνσης ή της υποστήριξης τέτοιων ενεργειών— που να αποσκοπεί στη διάλυση ή βλάβη, εν όλω ή εν μέρει, της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ενότητας του άλλου Μέρους.
Άρθρο III
Τα Μέρη, στις αμοιβαίες τους σχέσεις, θα απέχουν από τη χρήση βίας ή την απειλή χρήσης βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή πολιτικής ανεξαρτησίας ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο αντίθετο προς τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Δεν θα επιτρέψουν σε καμία τρίτη χώρα να χρησιμοποιήσει τα εδάφη τους για άσκηση βίας κατά του άλλου Μέρους, κατά τρόπο αντίθετο προς τον Χάρτη του ΟΗΕ.
Άρθρο IV
Τα Μέρη θα απέχουν από οποιαδήποτε ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις το ένα του άλλου.
Άρθρο V
Εντός _____ ημερών από την ανταλλαγή των οργάνων επικύρωσης της παρούσας Συμφωνίας και από τα δύο Μέρη, θα εγκαθιδρύσουν διπλωματικές σχέσεις σύμφωνα με τις διατάξεις των Συμβάσεων της Βιέννης για τις Διπλωματικές και Προξενικές Σχέσεις (1961 και 1963, αντίστοιχα).
Άρθρο VI
Σε πλήρη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις τους βάσει του Άρθρου I της παρούσας Συμφωνίας, τα Μέρη θα διεξαγάγουν καλόπιστες διαπραγματεύσεις μεταξύ των αντίστοιχων επιτροπών οριοθέτησης συνόρων, σύμφωνα με τους συμφωνημένους κανονισμούς των Επιτροπών, ώστε να συνάψουν Συμφωνία για την οριοθέτηση και χάραξη των κρατικών συνόρων.
Άρθρο VII
Τα Μέρη δεν θα αναπτύξουν, κατά μήκος των κοινών τους συνόρων, στρατιωτικές δυνάμεις τρίτης χώρας. Μέχρι την οριοθέτηση και χάραξη των συνόρων, θα εφαρμόσουν αμοιβαία συμφωνημένα μέτρα ασφάλειας και οικοδόμησης εμπιστοσύνης, περιλαμβανομένων στρατιωτικών μέτρων, με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας και σταθερότητας στις παραμεθόριες περιοχές.
Άρθρο VIII
Τα Μέρη καταδικάζουν και θα καταπολεμήσουν την μισαλλοδοξία, το φυλετικό μίσος και τις διακρίσεις, τον αποσχιστισμό, τον βίαιο εξτρεμισμό και την τρομοκρατία σε όλες τις μορφές τους, εντός των αντίστοιχων δικαιοδοσιών τους, και θα τηρούν τις ισχύουσες διεθνείς τους υποχρεώσεις.
Άρθρο IX
Τα Μέρη δεσμεύονται να αντιμετωπίσουν τις περιπτώσεις αγνοουμένων και αναγκαστικών εξαφανίσεων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της ένοπλης σύγκρουσης στην οποία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων μέσω ανταλλαγής όλων των διαθέσιμων πληροφοριών για τα πρόσωπα αυτά, είτε άμεσα είτε σε συνεργασία με σχετικούς διεθνείς οργανισμούς, όπου ενδείκνυται.
Άρθρο X
Αναγνωρίζοντας τη σημασία διερεύνησης της τύχης των προσώπων αυτών, περιλαμβανομένης της αναζήτησης και επιστροφής των σορών τους, καθώς και της διασφάλισης απονομής δικαιοσύνης, τα Μέρη θα συμφωνήσουν σε αντίστοιχες διαδικασίες σε ξεχωριστή συμφωνία.
Άρθρο XI
Η παρούσα Συμφωνία δεν θίγει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των Μερών βάσει του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών που έχουν συνάψει με άλλα κράτη-μέλη του ΟΗΕ. Κάθε Μέρος θα διασφαλίζει ότι καμία διεθνής δέσμευση που ισχύει δεν θα υπονομεύει τις υποχρεώσεις του βάσει της παρούσας Συμφωνίας.
Άρθρο XII
Τα Μέρη θα καθοδηγούνται στις διμερείς τους σχέσεις από το διεθνές δίκαιο και την παρούσα Συμφωνία. Κανένα Μέρος δεν θα επικαλείται το εσωτερικό του δίκαιο για να αποφύγει την εκπλήρωση των υποχρεώσεών του. Θα απέχουν από πράξεις που θα ακύρωναν τον σκοπό της Συμφωνίας πριν αυτή τεθεί σε ισχύ.
Άρθρο XIII
Τα Μέρη εγγυώνται την πλήρη εφαρμογή της παρούσας Συμφωνίας και θα δημιουργήσουν διμερή επιτροπή για την εποπτεία της εφαρμογής της, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν.
Άρθρο XIV
Τα Μέρη θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την ειρηνική επίλυση διαφορών που αφορούν την ερμηνεία ή εφαρμογή της παρούσας Συμφωνίας μέσω απευθείας διαβουλεύσεων, περιλαμβανομένων εκείνων εντός της επιτροπής του Άρθρου XIII. Αν δεν υπάρξει αποτέλεσμα εντός 6 μηνών, θα αναζητηθούν άλλοι ειρηνικοί τρόποι επίλυσης.
Άρθρο XV
Τα Μέρη θα αποσύρουν ή θα κλείσουν όλες τις δικαστικές ή άλλες διεκδικήσεις που υπήρχαν πριν την υπογραφή της Συμφωνίας, εντός ενός μηνός από την έναρξη ισχύος της, και δεν θα εμπλακούν σε νέες τέτοιες υποθέσεις. Δεν θα προτρέπουν ή συμμετέχουν σε εχθρικές ενέργειες η μία κατά της άλλης.
Άρθρο XVI
Η Συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση των εσωτερικών διαδικασιών κάθε Μέρους, σύμφωνα με τη νομοθεσία τους, και θα καταχωρηθεί σύμφωνα με το Άρθρο 102 του Χάρτη του ΟΗΕ.
Άρθρο XVII
Η παρούσα Συμφωνία συντάχθηκε στις γλώσσες αζερμπαϊτζανικά, αρμενικά και αγγλικά, όλα τα κείμενα όντας αυθεντικά. Σε περίπτωση ασυμφωνίας στην ερμηνεία, υπερισχύει το αγγλικό κείμενο.
